Logo
  • Logo
    • Science
      • Research activities
      • Postgraduate study
      • Scientific and practical conferences
        • SCIENTIFIC-PRACTICAL CONFERENCE “ANCIENT ANAU CULTURE” WAS HELD
        • SCIENTIFIC AND CREATIVE CONFERENCE «ECOLOGICAL WELL-BEING – PROSPERITY OF THE MOTHERLAND»
      • 300th anniversary of Magtymguly Fragi
        • « Magtymguly, my word is short, has much meaning... » (Magtymguly Fragi)
        • «Magtymguly, tongue will speak of the destan... » (information about Magtymguly collected from websites)
        • Video recording of Magtymguly Fragi's poems
        • Collection of audio recordings of Magtymguly Fragi's poems
        • Magtymguly Fragi in the world press
        • Publications of Magtymguly Fragi's poems in foreign languages
        • Explanatory Dictionary of Magtymguly
        • "Magtymgulynyň dünýäde öwrenilişi"
      • Scientific articles, abstracts and collections
      • Council of Young Scientists
    • International cooperation
      • Meetings
        • PRODUCTIVE MEETING WAS HELD
      • Visits
      • Ambassadors' lectures
      • International days
      • UNESCO Club "Culture of Peace"
    • Faculties
      • FACULTY OF INTERNATIONAL RELATIONS
      • FACULTY OF INTERNATIONAL LAW
      • FACULTY OF INTERNATIONAL ECONOMIC RELATIONS
      • FACULTY OF INTERNATIONAL JOURNALISM
    • About us
      • Administration
      • Departments
        • Department of International Relations and Diplomacy
        • Department of International Law and Comparative Law Studies
        • Department of International Economic Relations
        • Department of Theory and Practice of Journalism
        • Department of Social Sciences
        • Department of World Languages
        • Department of peace and neutrality
      • Indicators
      • Туркменистан создал условия для подготовки нового поколения дипломатов
      • About us
    • Education
      • Specialties
      • Applicants
    • Centers
      • Scientific Center for Strategic Studies
      • School of Young Diplomats
      • Department of Digital Systems and Communications
      • Scientific and Methodological Center for the Sustainable Development Goals
        • MEETING HELD ON "CLIMATE EDUCATION FOR ACHIEVING THE SUSTAINABLE DEVELOPMENT GOALS AND CLIMATE ACTION"
      • Young Messengers of Peace
        • “YOUNG MESSENGERS OF PEACE” THE SECOND QUALIFYING GAME OF THE VI SEASON
      • Training Center for Priority Areas of Diplomacy of Turkmenistan
        • Transport diplomacy
        • Energy Diplomacy
        • Water diplomacy
        • Preventive diplomacy
        • Economic diplomacy
      • Diplomatic Protocol Training Center
    • Social media
      • TikTok
      • Instagram
    • Media
    Main / Articles / Sanly ykdysadyýetiň sansyz mümkinçilikleri
    Sanly ykdysadyýetiň sansyz mümkinçilikleri surady
    05/04/2023

    1742

    Sanly ykdysadyýetiň sansyz mümkinçilikleri

    «Harytlary beýan etmegiň we kodlaşdyrmagyň sazlaşdyrylan ulgamy hakyndaky halkara Konwensiýa (HS konwensiýasy)» 1988-nji ýylyň 1-nji ýanwaryndan güýje girdi. Bu Konwensiýanyň maksady halkara söwdasyny ýeňilleşdirmek we statistiki maglumatlary ýygnamak, deňeşdirmek we seljermek, halkara söwdasynda harytlaryň klassifikasiýasy we kodlaşdyrylmagy, halkara söwdasy bilen baglanyşykly çykdajylary azaltmak we söwda resminamalarynyň standartlaşdyrylmagyny we maglumatlaryň geçirilmegini aňsatlaşdyrmak bolup durýar.

    Konwensiýanyň mazmunynda şu ýagdaýlar kadalaşdyrylýar:  şertnama baglaşýan taraplaryň borçlary, Halkara söwdany ýeňilleşdirmek, statistiki görkezijileri, esasan hem halkara söwdasyndaky maglumatlary ýygnamak, deňeşdirmegi we derňemegi aňsatlaşdyrmak, Halkara söwdanyň dowamynda harytlary bir klassifikasiýa ulgamyndan beýlekisine geçende gaýtadan ýazga almak bilen edilýän çykdajylary azaltmak we söwda resminamalarynyň standartlaşdyrylmagyny we maglumatlaryň geçirilmegini ýeňilleşdirmek.

    «Harytlary beýan etmegiň we kodlaşdyrmagyň sazlaşdyrylan ulgamy hakyndaky halkara Konwensiýasyna» häzirki wagtda 160-a golaý döwlet goşuldy. Onda 5000 töweregi haryt topary bar. Olaryň hersi alty sanly kod bilen kesgitlenýär we halkara söwdasynyň 98% -den gowragyny öz içine alýar. Konwensiýa 5 ýylda bir gezek täzelenýär. Konwensiýa soňky düzediş girizilen görnüşi 2022-nji ýylyň 1-nji ýanwaryndan güýje girdi.

    Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedowyň ýörite Karary esasynda 2023-nji ýylyň 16-njy martynda «Brýussel şäherinde kabul edilen we Üýtgetme girizmek baradaky Teswirnama arkaly üýtgetme girizilen Harytlary beýan etmegiň we kodlaşdyrmagyň sazlaşdyrylan ulgamy hakyndaky halkara Konwensiýa» goşulmak hakynda Türkmenistanyň Kanuny kabul edildi. Biziň ýurdumyzda sazlaşdyrylan ulgam baradaky kanunyň kabul edilmegi söwda düzgünlerini ýönekeýleşdirmäge gönükdirilendir. Onuň esasy maksady öndürilýän harytlaryň kodlanmak we synplaşdyrylmak bolup durýar. Bu bolsa daşary söwdanyň has anyk statistikasyny ýöretmäge ýardam edýär. Öz gezeginde obýektiw statistika hökümetlere we kompaniýalara ösüşiň has täsirli strategiýasyny işläp düzmäge, bahalaryň gözegçiligini amala aşyrmaga mümkinçilik berýär.

       

    Sülgün NEPESOWA,

    Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň 

    Halkara gatnaşyklary institutynyň 

     Halkara ykdysady gatnaşyklary kafedrasynyň mugallymy.

    Latest News

    ENVIRONMENTAL POLICY AND INTERNATIONAL CLIMATE COOPERATION: TURKMENISTAN’S PATH AT COP31 surady

    14/11/2026

    ENVIRONMENTAL POLICY AND INTERNATIONAL CLIMATE COOPERATION: TURKMENISTAN’S PATH AT COP31
    ДИПЛОМАТИЯ НА ПРАКТИКЕ: ОПЫТ СТАЖИРОВКИ В ГЕНЕРАЛЬНОМ КОНСУЛЬСТВЕ ТУРКМЕНИСТАНА В СТАМБУЛЕ surady

    14/11/2026

    ДИПЛОМАТИЯ НА ПРАКТИКЕ: ОПЫТ СТАЖИРОВКИ В ГЕНЕРАЛЬНОМ КОНСУЛЬСТВЕ ТУРКМЕНИСТАНА В СТАМБУЛЕ
    MILLI MANAT — ÖSÜŞIŇ WE YKDYSADY KUWWATYŇ KEPILI surady

    12/11/2026

    MILLI MANAT — ÖSÜŞIŇ WE YKDYSADY KUWWATYŇ KEPILI
    Useful Links
    Other
    The Charity Fund for Providing Assistance to Children in Need of Guardianship named after Gurbanguly Berdimuhamedov
    Contact

    744000, Turkmenistan Ashgabat, Street:Galkhynysh, Building 25

    iirmfatm@iirmfa.edu.tm, iirmfatm@sanly.tm

    +99312266155

    +99312266183

    © 2026 All rights are reserved: TDIMHGI