Halkara şokolad güni
Agzyňyzy süýjetmäge taýýar boluň! Çünki 13-nji sentýabr — Halkara şokolad güni. Ýöne Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň Konditerler assosiasiýasy bu senäni beýleki ýurtlardan tapawutlylykda, «The Hershey» şokolad kompaniýasynyň esaslandyryjysy Milton S.Herşiniň doglan gününiň hormatyna 18-nji sentýabrda belleýär.
Şokolad Merkezi Amerikada, Meksikada we Günorta Amerikanyň demirgazygynda ösýän zeobrama agajynyň noýbasyndan alynýar. Bu agaç miladydan öňki 1100-nji ýyldan bäri ösdürilip ýetişdirilip, ol Aztel we Maýan medeniýetinde uly ähmiýete eýedi.
Kakao noýbalary ilkinji gezek Amerikadan Ýewropa 1550-nji ýylda getirilip, süýt we şeker bilen garyşdyrylyp, meşhur şokolad içgisi ýasalypdyr. 1780-nji ýylda bolsa ABŞ-da täze şokolad içgisini öndürmek we ýaýratmak maksady bilen, ilkinji kärhana gurulýar. Muňa garamazdan, şokolad dükanlary 1842-nji ýylda açylýar.
Süýtli şokolad önümçiligi ilkinji gezek 1875-nji ýylda Şweýsariýada ýola goýulýar. Ýetginjek Hilton S.Herşine süýtli şokolad bu önümçiligi giňeltmäge ruhlandyryjy çeşme bolýar. Şeýlelikde, Herşi şokolad kompaniýasynyň düýbüni tutýar we 1900-nji ýylda ilkinji «Hershey» süýtli şokoladynyň önümçiligini ýola goýýar.
Köpler şokolady adam saglygyna zyýanly hasaplasalar-da, her gün gara şokoladyň ortaça mukdarda kabul edilmegi saglyga peýdaly hasaplanylýar. Gara şokoladda antioksidantlar bolup, olar ýürek kesellerinde hem-de gan aýlanyşygynda ähmiýetlidir. Şeýle-de ol insult töwekgelçiligini azaldýar, holesterini peseldýär. Gan basyşy hem-de gandaky glýukozanyň möçberini kadalaşdyrýar. Mundan başga-da, gara şokoladyň düzüminde endorfinler bolup, onuň keýpiçaglygy sazlaýandygy subut edildi.
Berdigylyç ÝAZMYRADOW,
Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň
Halkara gatnaşyklary institutynyň
Halkara žurnalistikasy fakultetiniň
I ýyl talyby.