BÜTINDÜNÝÄ ÝAZYJYLAR GÜNI
Bilşimiz ýaly, häzirki wagtda dünýä edebiýatynyň altyn sahypalaryny özüniň taryhy eserleri, nowellalary, şeýle-de goşgudyr poemalary bilen bezeýän şahyrlar, ýazyjylar – edebiýat äleminiň ussatlary sanardan kän. Ylmy maglumatlara görä, dünýäde 150-200 müňe golaý ýazyjynyň bardygy we olaryň ýiti galamynyň astyndan ýüzlerçe dillerde çeper, taryhy eserleriň döreýändigi anykdyr. Bu maglumatlardan ugur almak bilen edebiýat äleminiň ussatlarynyň işiniň ýeňil däldigini aýtmak bolar. Şeýle-de, olaryň bu ýeňil bolmadyk işleriniň sylag – hormata mynasypdygy göz öňünde tutulyp, Bütindünýä ýazyjylar güni döredildi. Şu ýerde onuň taryhy hakynda biraz gürrüň etsek kem bolmaz. Bu ähmiýetli Bütindünýä gününiň bellenilmegi hakyndaky çözgüt edebiýatyň dürli žanrlarynda zähmet çekýän ussat ýazyjylary bir ýere jemleýän halkara gurama bolan PEN kluby tarapyndan, 1986-njy ýylyň 12-18-nji ýanwarynda geçirilen 48-nji mejlisinde öz beýanyny tapdy. Bu halkara gurama 1921-nji ýylda Londonda esaslandyrylypdyr. (Guramanyň ady bolsa iňlis sözi bolan “Poets” – ýazyjylar, “Essayists” – oçerk ýazyjylary we “Novelists” – roman ýazyjylary sözleriniň gysgaltmasy esasynda emele gelipdir). Guramanyň birinji Prezidenti Djon Golsworsidyr. Guramanyň döredilen wagty onuň düzüminde dünýäniň 11 ýurdy agza bolan bolsa, häzirki wagtda onuň hatarynda 130 sany agza ýurt hereket edýär. Guramanyň Düzgünnamasynda hem ýazylyşy ýaly, bu halkara gurama – her bir ýurduň çäginde we ýurtlaryň arasynda maglumatlaryň, eserleriň we neşirleriň azatlygyny goramak boýunça çykyş edýär.
Bütindünýä ýazyjylar güni häzirki wagtda dünýäniň köp ýurtlarynda bellenip geçilýär we ýazyjylaryň ençemesine halkara derejesindäki dürli baýraklar gowşurylýar.
Şu ýerde bir zady belläp geçmek ýerlikli bolar. Ata Watanymyz Türkmenistan hem beýik filosof we görnükli türkmen şahyry Magtymguly Pyragynyň 2024-nji ýylda bellenilip geçiljek 300 ýyllyk şanly toýuna eýýämden uly depgin bilen taýýarlyk görýär. Şahyra bagyşlanyp durmuşa geçirilýän ägirt taslamalaryň biri hem – gözel paýtagtymyz Aşgabat şäherinde boýy 60 metr bolan Magtymguly Pyragynyň ajaýyp heýkeliniň gurulmagydyr.
Hormatly Prezidentimiziň jöwher paýhasyndan döreýän eserleri hem dürli dillere terjime edilýär. Türkmen ýazyjylarymyzyň dürli dillere terjime edilýän eserleri, goşgudyr poemalarynyň sany barha köpelýär. Şeýle mümkinçilikleri döredip berýän Gahryman Arkadagymyzyň jany sag, başy dik, il-ýurt bähbitli, adamzat ähmiýetli işleri mundan beýläk-de rowaçlyklara beslensin.
Tawus BALLYÝEWA,
Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň
Halkara gatnaşyklary institutynyň
Halkara ykdysady gatnaşyklary fakultetiniň 4-nji ýyl talyby