Bütindünýä radio güni hakda söz açylanda...
Radio ýurtda we dünýäde bolup geçýän habarlary, täzelikleri halk köpçüligine gyzgyny bilen ýetirýän žurnalistikanyň esasy görnüşleriniň biri. Radio jemgyýete täsir edijiligi taýdan telewideniýeden hem-de metbugatdan soňky orunda durýar.
Radio gününi dünýä halklarynyň arasynda giňden bellemek teklibi ÝUNESKO-nyň ýanyndaky Ispaniýanyň hemişelik wekiliýeti tarapyndan hödürlenýär. Bu başlangyç Ispaniýanyň radio akademiýasynyň prezidenti Horhe Alwares tarapyndan öňe sürülýär. Şeýlelikde, 2012-nji ýylda Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasy 13-nji fewraly Bütindünýä radio güni diýip yglan etdi. Bu senäniň esasy maksady, halk köpçüliginiň arasynda radionyň ähmiýetini has-da ýokarlandyrmakdan ybaratdyr. 1950-nji ýylyň 12-nji fewralynda Ýewropanyň radiogepleşikler birleşmesi döredilýär. Birleşmäniň baş edarasy Ženewa şäherinde bolup, Aziýada, Afrikada, Latyn Amerikasynda agzalary bar.
Türkmenistanda radio sungaty 1926-njy ýylyň ýanwar aýynda döredilen «Radiosöýüjileriň» jemgyýetinden gözbaş alyp gaýdýar. Sähel wagtyň içinde, has dogrusy, 1927-nji ýylyň noýabr aýynda radiostansiýa döredilýär we ilkinji radiogepleşikler berlip başlanýar. Maglumatlara görä, 1927-nji ýylyň 7-nji noýabrynda Aşgabadyň Karl Marks köçesinde ilkinji gezek Moskwanyň Gyzyl meýdançasynda geçirilen baýramçylyk dabarasy «Moskwanyň sesi» ady bilen ýaňlanýar. 1935-nji ýylda Aşgabadyň radiogepleşikler stansiýasyna has kuwwatly enjamlaryň gelmegi bilen, türkmen radio sungatynyň ösüş ýoly başlanýar. 1940-njy ýyla çenli eýýäm şäherdir etrap merkezlerinde radiouzeller gurnalýar.
Beýik Watançylyk urşy ýyllarynda türkmen radiosynyň diktorlar düzümi kämilleşip ugraýar. Ýazyjy Arap Gurbanowyň okamagynda Sowet maglumat býurosynyň habarlary türkmen dilinde tolkuna goýberilip başlanýar. Ýeri gelende, Arap Gurbanowyň uruşda gazanylan Beýik Ýeňiş baradaky şatlykly habary türkmen dilinde halk köpçüligine ýetirendigini buýsanç bilen bellemelidiris.
Häzirki wagtda «Türkmenistan» teleradioýaýlymlar merkezinden radioýaýlymlaryň dördüsiniň — «Çar tarapdan», «Owaz», «Miras», «Watan» radioýaýlymlarynyň gepleşikleri ýaýlyma berilýär.
Jahantäç ÖWEZOWA,
Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň
Halkara gatnaşyklary institutynyň
Halkara žurnalistikasy fakultetiniň I ýyl talyby.