Türkmen-Kanada gatnaşyklary
Türkmen-Kanada gatnaşyklary 1992-nji ýylyň aprelinde diplomatik gatnaşyklary ýola goýuldy. Häzirki wagtda hem Türkmenistan Kanada döwleti bilen ähli taraplaýyn oňyn gatnaşyklary ösdürmäge uly gyzyklanma bildirýär. Iki taraplaýyn syýasy-diplomatik gatnaşyklary ulgamda däl, eýsem ähli ugurlarda, ýagny söwda-ykdysady we ynsanperwer ulgamlarda hyzmatdaşlygy işjeňleşdirmek üçin birnäçe işler alnyp barylýar. Şeýle hem, Kanadanyň işewür toparlary Türkmenistanyň Döwlet haryt-çig mal biržasynda geçirilýän söwdalarda nah ýüplügi we birnäçe nebit-gaz önümlerini satyn alýarlar. Kanadada ýerleşýän “Termo Design Engineering Ltd” kompaniýasy Türkmenistanyň gündogar sebitindäki gaz ýataklarynda işleri alyp barýar we bu kompaniýa ýurduň köpden bäri hyzmatdaşy bolup durýar. Kanada has ösen döwletlere degişli bolup, ol ösen ýurtlaryň sekizligine girýän ýurtlaryň biridir. Şol sebäpden syýahatçylaryň uly ünsüni çekmek bilen, Kanadanyň syýahatçylygy ýokary derejede ösendir. Ýurda her ýylda 20 mln syýahatçy gelmek bilen, bu görkeziji boýunça dünýäde öňdäki orunlaryň birini eýeleýär.
Kanada döwletiniň soňky ýyllarda ykdysadyýetiň barha açyklyk häsiýetine eýe bolmagy, onuň daşary ykdysady gatnaşyklarynda öz beýanyny tapýar. Esasy daşary söwda hyzmatdaşlaryna ABŞ, Ýaponiýa, Hytaý degişlidir. Eksportynyň 84%-i ABŞ-a, 2%-i Hytaýa düşýär. Importynyň 57%-i ABŞ-a, 8%-i Hytaýa, 4%-i Ýaponiýa düşýär. Kanadanyň maliýe ulgamynda öňdebaryjy bäş sany bank esasy orny eýeleýär. Olar ýurduň maliýe aýlanyşygynyň 83%-ini üpjün edýärler. Kanadanyň ykdysadyýetinde we daşary ykdysady gatnaşyklarynda NAFTA-nyň ähmiýeti örän ýokarydyr. Bu döwletler bilen hyzmatdaşlyk bähbitli we howatyrlydyr.
Resul GYLYJOW,
Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň
Halkara gatnaşyklary institutynyň
Halkara ykdysady gatnaşyklary fakultetiniň
1-nji ýyl talyby.