PARAHATÇYLYGYŇ WE DURNUKLY ÖSÜŞIŇ BELENT BAŞLANGYÇLARY
Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan dünýä döwletleri we halkara guramalary bilen özara bähbitli hyzmatdaşlygy yzygiderli ösdürýär. Hormatly Prezidentimiziň 2026-njy ýylyň 15-nji oktýabrynda Azerbaýjan Respublikasyna we 16-njy oktýabrynda Ermenistan Respublikasyna amala aşyran iş saparlary ýurdumyzyň parahatçylyk söýüjilikli daşary syýasatynyň nobatdaky aýdyň dabaralanmasy boldy. Bu taryhy saparlaryň çäklerinde döwlet Baştutanymyz Azerbaýjan Respublikasynyň Baku şäherinde geçirilen Aziýada hyzmatdaşlygy we ynanyşmagy berkitmegiň çäreleri Geňeşiniň VII sammitine, 16-njy oktýabrda Ermenistan Respublikasynyň Ýerewan şäherinde geçirilen BMG-niň Biodürlülik baradaky maslahatynyň Liderler sammitine gatnaşdy.
Aziýada hyzmatdaşlygy we ynanyşmagy berkitmegiň çäreleri Geňeşiniň VII sammitinde hormatly Prezidentimiz sebitde parahatçylygy we durnuklylygy saklamakda halkara-hukuk binýadyny hem-de öňüni alyş diplomatiýasyny berkitmegiň zerurlygyny aýratyn belledi. Geosyýasy dartgynlylygyň artýan häzirki zamanynda dörän jedelleriň gepleşikler arkaly parahatçylykly çözülmegi Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplyk ýörelgelerine doly laýyk gelýär. Şeýle hem döwlet Baştutanymyz öz çykyşynda ulag we logistika ulgamyndaky hyzmatdaşlyga aýratyn üns berilmelidigini nygtap, ulag ugurlaryny diwersifikasiýa etmegiň, köptaraplaýyn gatnawlary giňeltmegiň hem-de Gündogar – Günbatar we Demirgazyk – Günorta ugurlary boýunça halkara ugurlarynyň geçirijilik ukybyny artdyrmagyň möhümdigini belledi. Şeýle hem Aziýada özara hyzmatdaşlyk we ynam çäreleri boýunça maslahatynyň çäklerinde ministrler derejesinde dialogy ösdürmegi teklip etdi. Sammitiň çäklerinde döwletimiziň ynsanperwer ugurdaky halkara başlangyçlary hem öz beýanyny tapdy. Hormatly Prezidentimiz ýaşlary parahatçylykly gepleşiklere we medeniýetara düşünişmä çekmegiň ähmiýetini belläp, gatnaşyjy ýurtlaryň işjeň ýaşlaryny birleşdirýän «Ynanyşmagyň ýaş ilçileriniň toruny» döretmek baradaky belent başlangyjy öňe sürdi. Ýaşlar diplomatiýasyny ösdürmek geljekki nesilleriň arasynda sabyr-takatlylygy, özara hormat goýmagy we dostlukly aragatnaşyklary berkitmäge hyzmat eder. Şeýle hem hormatly Prezidentimiz emeli aň ulgamynda halkara kodeksini işläp taýýarlamak başlangyjyny öňe sürmek bilen sanly çözgütleriň we öňdebaryjy tehnologiýalaryň ählumumy ykdysady ösüş üçin düýbünden täze mümkinçilikleri açýandygyny nygtady.
2026-njy ýylyň 16-njy oktýabrynda hormatly Prezidentimiz Ermenistan Respublikasynyň Ýerewan şäherinde geçirilen BMG-niň Biodürlülik baradaky maslahatyň Liderler sammitine gatnaşdy. Bu sammitde hormatly Prezidentimiz global ekologiýa howpsuzlygyny üpjün etmäge gönükdirilen möhüm başlangyçlary öňe sürdi. Döwlet Baştutanymyz öz çykyşynda bioköpdürlüligiň azalmagy, howanyň üýtgemegi we çölleşme ýaly wehimleriň durnukly ösüşe gönüden-göni täsir edýändigini nygtady.
Şunuň bilen baglylykda, Türkmenistanyň 2026 – 2035-nji ýyllar üçin biodürlüligi gorap saklamak boýunça Milli strategiýasynyň kabul edilendigi we bütindünýä mirasynyň «Aram guşaklygynyň Turan çölleri» transmilli obýektiniň çäklerinde ÝUNESKO bilen hyzmatdaşlygyň dabaralanýandygy bellenildi. Hormatly Prezidentimiz halkara bileleşiginiň ünsüni birnäçe amaly tekliplere çekip, BMG-niň Baş Assambleýasynyň 81-nji sessiýasynyň çäklerinde yzygiderli syýasy gepleşikleri üçin açyk köptaraply meýdança boljak Aşgabat howa dialogyny döretmek başlangyjyny öňe sürdi. Şeýle hem Merkezi Aziýa ýurtlary üçin gurak sebitlerde howanyň täsirlerine durnuklylygy ýokarlandyrmak maksady bilen çölleşmä garşy göreşmek boýunça sebit merkezini açmak teklip edildi. Mundan başga-da, ösüp barýan we deňze çykalgasy bolmadyk döwletleriň ekologik maliýe serişdelerine, döwrebap sanly tehnologiýalara elýeterliligini üpjün etmek hem-de Awaza maksatnamasynyň çözgütlerini durmuşa geçirmek barada aýdyldy. Hormatly Prezidentimiz Ermenistan Respublikasynda geçirilen BMG-niň Biodürlülik baradaky maslahatyň Liderler sammitinde ekologiýa diplomatiýasyny ösdürmek, tebigy miras gory hem-de döwletara gatnaşyklary pugtalandyrmak ugrunda täze halkara ugurlary kesgitledi.
Hormatly Prezidentimiziň goňşy we doganlyk ýurtlara amala aşyran bu ýokary derejeli saparlary türkmen diplomatiýasynyň uly üstünligini hem-de dabaralanmasyny aýdyň görkezdi. Baku we Ýerewan şäherlerinde geçirilen halkara sammitlerde öňe sürlen başlangyçlar sebit howpsuzlygyny, ulag-logistika we ekologiýa durnuklylygyny üpjün etmäge gönükdirilendir. Ýaşlar diplomatiýasyny ösdürmek, sanly tehnologiýalar we Aşgabat howa dialogy ýaly wajyp teklipler Türkmenistanyň bütin dünýäde parahatçylygy hem-de abadançylygy pugtalandyrmaga uly goşant goşýandygyny tassyklaýar.
Guwanç ALIÝEW,
Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň
Halkara gatnaşyklary institutynyň
Halkara gatnaşyklary fakultetiniň 3-nji ýyl talyby